Home
Het Rijk
Uitleg Archieven
ORA
Polderdistrict
Bronnen
U zoekt
Contact

Polderdistrict Rijk van Nijmegen

De voornaamste taak van deze instelling was het instandhouden van de dijken en het zorgen voor een goede waterafvoer binnen de polder.

Ieder perceel grond in de polder was bezwaard met dijklasten, elk jaar moest een bijdrage worden geleverd.  Het bezit, dus wie er verantwoordelijk waren voor de dijklast, vinden we terug in de dijkcedulen. Uit de 17e eeuw is meestal slechts een enkel deeltje bewaard gebleven, pas na 1700 vinden we vrij volledige reeksen terug.

De dijken, weteringen en sloten werden regelmatig geschouwd. De bevindingen van elke schouw vinden we terug in de dijksignaten (vanaf 1596). Indien na aanzegging bleek dat er nog niet hersteld was, werd er een boete opgelegd, die we soms terugvinden in de gerichtssignaten.

De dorpen, naar oud gebruik kerspels genoemd (vergelijkbaar met onze gemeentes), vormden de laagste bestuurslaag. Elk jaar werden er 2 buurmeesters gekozen, kon men er geen vinden, dan werden ze aangewezen. De uit te voeren werken, onderhoud van sloten, bruggen en wegen, werden bestaeijt=aanbesteed aan veelal de eigen dorpsbewoners. Dit werd bijgehouden in een dorpsboek. Eenmaal per jaar werd de boekhouding door de schoolmeester opgesteld. Naast de verponding, uitgaven voor de amptman, landschrijver, schout en onderhoud was het gebruikelijk dat ook verteringen bij bijvoorbeeld vergaderingen werden vergoed. Het totaalbedrag werd omgeslagen per morgen. Die staat noemden ze een setting. Uit de 17e eeuw is slechts een enkele setting bewaard gebleven.

Andere interessante stukken die we in het archieven van polderdistricten kunnen tegenkomen zijn lijsten van inwoners (vanaf ca 1694) en cohiers van verschuldigde belastingen, bijvoorbeeld hoofdgeld, paardgeld en accijnsen (vanaf ongeveer 1720).

Voor het raadplegen van de stukken in Nijmegen is enig zoekwerk vereist. Er zijn verschillende archieven: Polderdistrict Rijk van Nijmegen, Dorpspolders in het Polderdistrict en Waterschap de Gecombineerde Waterlossing.  De (getypte) inventarissen staan niet altijd in de studiezaal, ze moeten veelal worden aangevraagd.